भारतमातृका वन्द्या ।

 

भारतमातृका वन्द्या ।

चन्द्रहास:। 

राष्ट्रं मे वर्धतां नित्यं
भवेद् विकसितं तथा।
भारतमातृका वन्द्या
पूज्याऽराध्या सदा सदा॥

 

प्राचीनं वैभवं सर्वं
भगं यशः श्रियः स्तथा।
स्वस्तिमृद्धिं तथा पुष्टिम्
लभेमहि वयं पुनः॥

 

आसीदिह यथापूर्वं
शास्त्रचर्चा तथा भवेत्।
अनुक्रिया तु संस्कार्या
शूरवीरविजेतृणाम्॥

 

विश्वगुरुपदं ध्येयं
ऐक्यमेव हि साधनम्।
भारतभूमिका वन्द्या
विनायकेण मन्त्रिता॥

 

नमति चन्द्रहासोऽयं
हृदि भारतमातरम्।

चन्द्रहास

Sanskrit is my heart!

 

कोणी म्हणतं अमूक एक गोष्ट म्हणजे माझं लाईफ आहे. पण लक्षात ठेवा, लाईफ संपतं. हृदय संपत नाही. मनो हि जन्मान्तरसड़्गतिज्ञम् ! अर्थात मन हे जन्मोजन्मी आपल्या सोबत असतं. आणि त्याला जन्मोजन्मीचे आपले सोबती माहित असतात. त्यामुळे मन ही संज्ञा जीवनाहून व्यापक आहे.
"And so it is my stand that Sanskrit is my heart!"
संस्कृतनं जे दिलंय, ते कधीही न संपणारं दिलंय. आणि मुख्य म्हणजे संस्कृतनं खूप छान माणसांना आपल्यासोबत जोडलंय. संस्कृतविषयीची कृतज्ञता जन्मजन्मांतरी सोबत राहणार असेल, तर मुक्ती किंवा मोक्ष तरी कशाला हवा. पुनःपुन्हा जन्माला येऊ. संस्कृतशारदेची सेवा करू. होय! एक दिवस ती मयुरवाहना सरस्वतीमाता नक्कीच दर्शन देईल. एका जन्मतः मुक्या असणार्‍या बालकास तिने वाचा दिली; तर दर्शन नक्कीच देईल. आणि म्हणून शुभेच्छा हव्यात, ते संस्कृतकार्यासाठी! त्या आपण दिल्यात. मनःपूर्वक धन्यवाद! जय श्रीकृष्ण!!!

 चन्द्रहास:l

व्यक्तमव्यक्तम् |

 

व्यक्तादव्यक्तमास्ते वैश्रेष्ठं सूक्ष्मतरं तथा |

तस्यानावरणं मित्र परिणामो हि केवलम् || १ ||

 

व्यक्तापेक्षा अव्यक्त हे श्रेष्ठ आणि अधिक सूक्ष्म  असते.  मित्रा, त्याचे अनावरण म्हणजे केवळ परिणाम होय.

 

तस्मात् द्वौ स्नेहकोपौ तौ न वक्तव्यौ कदाचन |

परिणामो भवेत् तयोःप्रकर्षेण सहात्र वै || २ ||

 

म्हणून  स्नेह आणि राग कधीही  व्यक्त करू नये. येथे म्हणजे या जगात त्या दोघांचाही परिणाम प्रकर्षाने झाला पाहिजे. 

 

प्राकट्येन तु नष्टः सःभवति निश्चयेन हि |

कोपो भवति शान्तश्चप्रकटीकृत्य सर्वथा || ३ ||

राग प्रकट केल्याने तो नक्कीच नाहीसा होतो. कारण प्रकट केल्याने राग सर्वथा शांत होतो.

 

संज्ञानविषयः स्नेहःज्ञायते नोच्यते किल |

आवश्यकी यदुक्तिश्चेत्न प्रीतिः सफला च सा || ४ ||

स्नेह हा समजून घेण्याचा विषय आहे. बोलण्याचा नहीं. बोलावे लागते, तेथे प्रीति नसते.

 

अव्यक्तमेव तस्सर्वंयद् यद् दिव्यमभौतिकम् |

अर्हमनुभवार्थं यन्नैव प्रकटनाय च || ५ ||

जे जे अभौतिक आणि दिव्य आहे, ते ते सर्व अव्यक्त आहे. ते अनुभविता येते, प्रकट करता येत नाही.

 

प्रदर्शनाय भाषितुं वा नास्ति तच्च कदाचन |

दृष्टेश्च नेत्रयोर्वासो दिव्यतां ज्ञायतां तथा || 

ते प्रदर्शन करण्यासाठी नाही. बोलण्यासाठी नाही. जय प्रमाणे डोळ्यांची दृस्टि दिसत नाही, डोले दिसतात; तसे दिव्यतेला जाणावे. 

 

जय श्रीकृष्ण!!!

भारतमातरं वन्दे ।

 

भारतमातरं वन्दे ।

 रचना- चन्द्रहास:। 

राष्ट्रं मे वर्धतां नित्यं
भवेद् विकसितं तथा।
भारतमातरं वन्दे
पूज्यां वन्द्यां सदा सदा॥
माझे राष्ट्र नित्य वृद्धिंगत व्हावे.  सदैव पूज्य वंदनीय अशा भारतमातेला मी वंदन करतो.

प्राचीनं वैभवं सर्वं
भगं यशः श्रियस्तथा।
स्वस्तिमृद्धिं तथा पुष्टिम्
लभेमहि वयं पुनः॥
प्राचीन वैभव ऐश्वर्य यश लक्ष्मी समृद्धी शक्ती कल्याण  आम्ही पुनः प्राप्त करू.

आसीदिह यथापूर्वं 
शास्त्रचर्चा तथा भवेत्।
अनुक्रिया तु संस्कार्या
शूरवीरविजेतृणाम्॥
पूर्वी प्रमाणे येथे शास्त्र चर्चा व्हावी. शूर वीर विजेत्यांच्या अनुकरणाचे संस्कार व्हावेत.

विश्वगुरुपदं ध्येयम्
ऐक्यमेव हि साधनम्।
भारतभूमिका वन्द्या
विनायकेन मन्त्रिता॥
विश्वगुरु पद हे आमचे ध्येय आहे.  ऐक्य हे साधन आहे. स्वा. सावरकरांनी सांगितलेली भारतभूमिका वंदनीय आहे.

नमति चन्द्रहासोऽयं
वन्द्यां भारतमातरम् ॥
अशा वंदनीय भारतमातेला हा चन्द्रहास नमस्कार करतो.
© डाॅ. चन्द्रहास शास्त्री

दातृत्वं स्मर सत्वरम् ।।

 

दातृत्वं स्मर सत्वरम् ।।
- चन्द्रहासः।

नयसि भास्करं कुत्र
कियद्वर्षसि मेघ रे।
नादं करोषि धीरं त्वं
गभीरं सकलं जगत्।।१।।

हे मेघा, किती वृष्टी करतोस? सूर्याला कोठे घेऊन जातोस? तू धीर असा नाद करतोस आणि सर्व जग गंभीर होते.

तडित्प्रभा कियच्च त्वत्
भीतं करोति मानवम्।
दृश्यतेऽदृश्यतेऽम्भोद
लीलानाटकमास्ति ते।।२।।

तुझ्या वीजेची प्रभा माणसाला किती भयभीत करते? ती दिसते आणि अदृश्य होते हे तुझे लीलानाटक आहे.

काले वर्षय माकाले
सस्यसमृद्धिहेतवे।
पयोद भयदो जातो
दातृत्वं स्मर सत्वरम्।।३।।

हे पयोद, धान्यसमृद्धीसाठी योग्य वेळी वर्षा कर. आज तू भयदायी झाला आहेस. तुझे दातृत्व तू लवकर आठव.

नेच्छन्तीह जनास्त्वां रे
प्रत्यायान्तमनाहुतम्।
वृष्ट्या सृष्टिं च कुर्वन्तं
गभीरामखिलामिमाम्।।४।।

या अखिल सृष्टीला आपल्या वृष्टीने गंभीर करणा-या, अनाहुत आणि फिरून आलेल्या तुला लोक इच्छित नाहीत.

सञ्जातो वृष्टिकालस्त्व-
दधुना मास्तु वर्षणम्।
भाव्यवर्षे समागच्छा-
षाढे त्वं समये सखा।।५।।

तुझा वर्षाकाल संपला आहे. आता वर्षाव नको. हे सखा, आगामी वर्षात आषाढमासी तू वेळेवर ये.

समावहन्तु नद्यश्च
भूमिर्भवतु सस्यदा।
देव्या खड्गमभिप्रेत
मित्येव तोयदेन्द्र वै।।६।।

नद्या प्रवाहित व्हाव्यात. भूमी धान्य देणारी व्हावी. हे मेघराज, चन्द्रहासाला असेच अभिप्रेत आहे.

सदा निवेदितां वन्दे।

 

सदा निवेदितां वन्दे।
वृत्त-अनुष्टुप्।
रचना- डा. चन्द्रहास-शास्त्री
समन्वयक:,
संस्कृत-अभ्यासक्रम:,
तिलक-शिक्षण-महाविद्यालय:, पुण्यपत्तनम् 30
www.drchandrhasshastri.in

भगिनीं योगिनीं साध्वीं
निवेदितां नमाम्यहम्।
आर्त्तानां सेविकाश्रेष्ठां
दयामुर्त्तिं नमाम्यहम्।।1॥

स्वामिनो वचनं तस्या
जीवनमखिलं खलु।
भारतीयत्वपुष्ट्यर्थं
कृतस्त्यागस्तया सदा।।2॥

तत्त्वरूपां व्रतस्थां तां
स्नेहरूपां समर्पिताम्।
वन्देऽहं सततं तां वै
भारतस्य सुतां पराम्।।3॥

सर्वं समर्प्य राष्ट्रार्थं
जनकल्याणहेतवे।
संस्थितममरं तस्या
यशो भारतमानसे ।।4॥

श्रद्धा च परमा यस्या
भारतमातृपादयोः।
संस्कृतिपोषिणीं साध्वीं
निवेदितां नमाम्यहम्।।5॥

तां दीनोद्धारकर्त्रीं च
सुभक्तां परमां वराम्।
साध्वीं निवेदितां वन्दे
नो मार्गदर्शिकां सदा।।6॥

शिक्षिकामभिवन्द्यां तां
मातृहृदयकोमलाम्।
साध्वीं निवेदितां वन्दे
तपस्विनीं यशस्विनीम्।।7॥

वत्सलां ज्ञानमूर्तिं च
तां भगिनीं निवेदिताम्।
नमति चन्द्रहासोऽयं
पुनः पुनः पुनः पुनः।।8॥

श्रीरेणुके नमो नम:!

 

एकवीरे नमस्तुभ्यं 
श्रीरेणुके नमो नम:!

नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं 
जगदम्ब विमोहिनि  |
निवार्य च विमोहान् त्वं 
मां पालय च रक्षय || 1 ||
हे जगदंबे, विमोहिनी तुला नमस्कार असो, नमस्कार असो. विमोहांचे निवारण करून तू माझे पालन कर, रक्षण कर. 

इदं जगन्न सत्यं च 
विरलोsहं सुतस्तव |
कथं जीव्यं कथं जीव्यं 
ज्ञायते न हि मातृके || 2 ||
हे जग सत्य नाही. पण या जगात मी तुझा पुत्र  विरळा आहे. आई, कसे जगावे, कसे जगावे, कळत नाही. 

नापराधस्तथापीह
दण्ड्यते सज्जन: कथम् |
विस्मृति: पादयोस्ते या
तदेकं क्लेशकारणम् || 3 ||
अपराध नसतानाही सज्जनाला दंड कसा केला जातो ? तुझ्या चरणांची जी विस्मृती, तेच एक क्लेशाचे कारण आहे. 

देहि देहि स्मृतिं देहि
मह्यं ते पादयोर्मात: |
त्वत्प्रसादात् जयो मे च 
भवेत् सुनिश्चितो मात: || 4 ||
मला तुझ्या चरणांची स्मृती दे, स्मृती दे, स्मृती दे. माते, तुझ्या प्रसादाने माझा जय सुनिश्चित होईल.  

कृपां कुरुष्व मातस्त्वं 
सिंहध्वजे शवासने |
एकवीरे नमस्तुभ्यं 
श्रीरेणुके नमो नम: || 5 ||
हे माते सिंहध्वजे, शवासने, तू कृपा कर. एकवीरे, तुला नमस्कार असो. तुला नमस्कार असो. श्रीरेणुके, तुला नमस्कार असो. तुला नमस्कार असो.

चन्द्रहासं करे धृत्वा 
चन्द्रहासं हि पाहि नु |
वञ्चकेभ्यश्च रक्ष त्वं 
रक्ष मां रक्ष रेणुके || 6 ||
हाती चन्द्रहास म्हणजे खड्ग धारण करून या चन्द्रहासाचे रक्षण कर. हे रेणुके, तू माझे वंचकांपासून रक्षण कर. रक्षण कर. रक्षण कर.

जानासि सकलं मात: 
त्वं मदपेक्षया च मे |
मूढोsहं च विमूढोsहं 
वदामि त्वां पुन: पुन: || 7 ||
हे माते, माझ्यापेक्षा माझे सर्व काही तू जाणतेस. मी मूढ आहे. मी विमूढ आहे, म्हणून तुला पुनः पुन्हा सांगतो.

विशुद्धं मानसं मेsस्तु 
संलग्नं तव पादयो: |
साम्राज्यं मेsस्तु मात: 
सकलहितहेतवे || 8 ||
माझे मन विशुद्ध आणि तुझ्या पायी संलग्न असावे. सर्वांच्या हितासाठी माझे साम्राज्य असावे.